สำรวจกฎกระทรวงปี 64 ว่าด้วยการออกแบบ ตกแต่ง บ้าน อาคาร รองรับแผ่นดินไหว

สถานการณ์แผ่นดินไหวในประเทศไทยและประเทศเพื่อนบ้านเป็นสิ่งที่ไม่อาจมองข้าม แม้ศูนย์กลางแผ่นดินไหวส่วนใหญ่จะไม่ได้เกิดขึ้นในพื้นที่กรุงเทพฯโดยตรง แต่แรงสั่นสะเทือนจากระยะไกลสามารถส่งผลกระทบต่ออาคารสูงได้อย่างมีนัยสำคัญ ความปลอดภัยของผู้อยู่อาศัยจึงกลายเป็นประเด็นสำคัญที่ต้องพิจารณาในการออกแบบและก่อสร้าง

ด้วยเหตุนี้ การมีกฎหมายและมาตรฐานที่ชัดเจนเพื่อควบคุมการออกแบบและก่อสร้างอาคารให้มีความมั่นคงแข็งแรง สามารถต้านทานแรงสั่นสะเทือนจากแผ่นดินไหวได้ จึงเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง และ “กฎกระทรวงปี 2564” คือเครื่องมือทางกฎหมายล่าสุดที่เข้ามาตอบโจทย์นี้โดยตรง

กฎกระทรวง ปี 2564: ข้อกำหนดด้านความปลอดภัยและการรองรับแผ่นดินไหว

ที่มาและความสำคัญ: กฎกระทรวงฉบับนี้มีชื่อเต็มว่า “กฎกระทรวงกำหนดการรับน้ำหนัก ความต้านทาน ความคงทนของอาคารและพื้นดินที่รองรับอาคารในการต้านทานแรงสั่นสะเทือนของแผ่นดินไหว พ.ศ. 2564” ประกาศใช้เพื่อแทนที่กฎกระทรวงฉบับเก่า (พ.ศ. 2550) โดยมีการปรับปรุงเนื้อหาให้ทันสมัย สอดคล้องกับความรู้ทางวิศวกรรมและมาตรฐานสากลมากขึ้น เพื่อยกระดับความปลอดภัยของอาคารในประเทศไทย โดยเน้นไปที่ 3 หลักการสำคัญ คือ การรับน้ำหนัก, ความต้านทาน และ ความคงทน

การรับน้ำหนัก รากฐานของการออกแบบ ออฟฟิศที่มั่นคง

ตามกฎกระทรวงปี 2564 การออกแบบออฟฟิศที่มั่นคงต้องเริ่มต้นจากการคำนวณการรับน้ำหนักอย่างครบถ้วน ซึ่งไม่ได้หมายถึงแค่น้ำหนักของตัวอาคาร (Dead Load) หรือน้ำหนักของผู้คนและเฟอร์นิเจอร์ (Live Load) เท่านั้น แต่ยังรวมถึงแรงกระทำจากแผ่นดินไหว (Seismic Load) ด้วย วิศวกรต้องนำแรงทั้งหมดนี้มาพิจารณาร่วมกันในการออกแบบโครงสร้าง ซึ่งรวมไปถึงน้ำหนักของวัสดุในการตกแต่งภายในสำนักงาน เช่น ผนังเบา ตู้บิ้วท์อินขนาดใหญ่ หรือพื้นยกระดับ เพื่อให้แน่ใจว่ารากฐานของอาคารมีความแข็งแรงเพียงพอที่จะรองรับทุกสภาวะได้อย่างปลอดภัย

ความต้านทาน: หัวใจของการออกแบบ ตกแต่งที่ยืดหยุ่น

ความต้านทานในบริบทของกฎหมายแผ่นดินไหว คือหัวใจสำคัญที่ทำให้อาคารมีความยืดหยุ่น โดยหมายถึงความสามารถของโครงสร้างในการต้านทานแรงสั่นสะเทือนโดยไม่พังทลายลงมาในทันที การออกแบบจะเน้นให้โครงสร้างมีความเหนียว (Ductility) สามารถโยกตัวหรือโค้งงอเพื่อสลายพลังงานจากแผ่นดินไหวได้ รวมถึงการออกแบบจุดเชื่อมต่อระหว่างเสาและคานให้แข็งแรงเป็นพิเศษ หลักการนี้ช่วยป้องกันความเสียหายรุนแรงต่อโครงสร้าง และยังลดผลกระทบต่อการตกแต่งภายใน ทำให้เป็นหัวใจของการออกแบบที่ยืดหยุ่นและปลอดภัย

ความคงทน: เพื่อการใช้งานออฟฟิศที่ยั่งยืนและปลอดภัย

ความคงทนคือหลักการที่สร้างความมั่นใจว่าอาคารออฟฟิศจะปลอดภัยตลอดอายุการใช้งาน ไม่ใช่แค่ในวันที่สร้างเสร็จ กฎกระทรวงปี 64 จึงกำหนดให้การออกแบบต้องเลือกใช้วัสดุที่ทนทานต่อสภาพแวดล้อมของประเทศไทย เช่น ความชื้น ความร้อน และการกัดกร่อน รวมถึงการออกแบบรายละเอียดเพื่อป้องกันความเสื่อมสภาพในระยะยาว เช่น การกำหนดระยะหุ้มของคอนกรีตเพื่อป้องกันสนิมในเหล็กเสริม หลักการนี้ทำให้มั่นใจได้ว่าอาคารจะยังคงความสามารถในการรับน้ำหนักและต้านทานแรงสั่นสะเทือนได้ดีดังเดิม เป็นการสร้างพื้นที่ทำงานที่ยั่งยืนและปลอดภัยสำหรับทุกคนในระยะยาว

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับกฎกระทรวงปี 64

กฎกระทรวงปี 64 มีผลบังคับใช้กับอาคารประเภทใดบ้าง? 

ตอบ: กฎกระทรวงฉบับนี้มีผลบังคับใช้กับ อาคารที่ก่อสร้างใหม่ ดัดแปลง หรือเคลื่อนย้าย ในพื้นที่ที่กำหนด โดยครอบคลุมอาคารหลายประเภท เช่น:

• อาคารสาธารณะ เช่น โรงมหรสพ หอประชุม โรงพยาบาล สถานศึกษา
• อาคารสูงตั้งแต่ 23 เมตรขึ้นไป
• อาคารขนาดใหญ่พิเศษ ที่มีพื้นที่รวมกันทุกชั้นตั้งแต่ 10,000 ตารางเมตรขึ้นไป
• อาคารที่ตั้งอยู่ในบริเวณเสี่ยงภัยแผ่นดินไหวสูง (ส่วนใหญ่คือภาคเหนือและภาคตะวันตกของประเทศ) ซึ่งอาคารสำนักงานสมัยใหม่ส่วนใหญ่จะเข้าข่ายข้อกำหนดเหล่านี้

หากอาคารที่สร้างก่อนกฎกระทรวงปี 64 มีผลบังคับใช้ จะต้องมีการปรับปรุงเพื่อให้รองรับแผ่นดินไหวหรือไม่? 

ตอบ: โดยทั่วไป กฎหมายไม่มีผลบังคับย้อนหลัง สำหรับอาคารที่สร้างเสร็จสมบูรณ์และได้รับใบอนุญาตอย่างถูกต้องไปแล้ว อย่างไรก็ตาม หากอาคารนั้นมีการ ดัดแปลงหรือต่อเติม อย่างมีนัยสำคัญ ส่วนที่ทำใหม่จะต้องเป็นไปตามมาตรฐานปัจจุบัน และเพื่อความปลอดภัยสูงสุด เจ้าของอาคารเก่า โดยเฉพาะอาคารสาธารณะหรืออาคารสูง ควรพิจารณาให้ผู้เชี่ยวชาญประเมินความเสี่ยงและพิจารณาเสริมความแข็งแรงของอาคาร (Seismic Retrofitting) ตามความจำเป็น

PH/AD เราคือผู้ให้บริการออกแบบตกแต่งภายในครบวงจรโดยคุณ ปัทม์ สุวรรณสา สถาปนิกที่หลงไหลในการออกแบบสถาปัตยกรรม PH/AD ให้บริการออกแบบตกแต่งภายใน สร้างสรรค์พื้นที่ในฝันของคุณให้เป็นจริง ไม่ว่าจะเป็น ออกแบบบ้าน ออกแบบภายในออฟฟิศ โดยทีมสถาปนิกผู้เชี่ยวชาญ สอบถามรายละเอียด ติดต่อ 080-269-5741 หรือ คลิกที่นี่